Phân bón là gì?

1) Khái niệm và phân loại phân bón

  • Phân bón là “thức ăn” do con người bổ sung cho cây trồng. Có chứa một hoặc nhiều nguyên tố dinh dưỡng thiết yếu cho cây trồng, nhằm thúc đẩy sự phát triển, sinh trưởng của cây trồng, cung cấp dinh dưỡng cho đất, có thể làm thay đổi chất đất phù hợp với nhu cầu của các loại cây trồng.
  • Hay hiểu một cách đơn giản phân bón là những chất được sử dụng bón vào đất nhằm cung cấp dinh dưỡng cho đất, cây trồng giúp cây trồng phát triển cân đối, khỏe mạnh và cho năng suất.
  • Trong phân bón chứa nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho cây. Các chất dinh dưỡng chính trong phân là: Đạm (N), Lân (P) và Kali (K) gọi chung là nhóm nguyên tố đa lượng, ngoài ra còn có các nhóm nguyên tố vi lượng…

⇒ Phân bón được chia làm 3 nhóm chính:

  • Phân hữu cơ.
  • Phân hóa học (phân vô cơ).
  • Phân vi sinh.

Sự khác biệt lớn giữa chúng là về nguồn gốc chứ không phải về thành phần dinh dưỡng.

Ngoài ra có thể phân loại phân bón theo nhiều loại khác nhau:

Theo cách bón:

  • Phân bón rễ
  • Phân bón lá

Theo nguồn gốc và cách chế biến:

  • Phân công nghiệp
  • Phân vi sinh
  • Phân tự nhiên…

Theo trạng thái vật lý:

  • Phân bón dạng lỏng
  • Phân bón dạng rắn

Dựa theo thành phần phân bón:

  • Phân đơn (Đạm, Lân hoặc Kali)
  • Phân hỗ hợp

Theo nguyên tố dinh dưỡng:

  • Phân đa lượng
  • Phân trung lượng
  • Phân vi lượng

2) Các chất phân bón cung cấp cho cây trồng

Các loại phân bón thường cung cấp theo các thành phần tỷ lệ dinh dưỡng khác nhau:

  • Các chất dinh dưỡng cơ bản: Nitơ (N), Photpho (P) và Kali (K).
  • Các nguyên tố trung lượng: Calci (Ca), Sulfur (S), Magie (Mg).
  • Các vi lượng (TE): Bo, Clo (Cl), Mangan (Mn), Sắt (Fe), Kẽm (Zn), Đồng (Cu), Molypden (Mo) và Selen (Se).

Các đa trung lượng được tiêu thụ với số lượng lớn và hiện diện trong mô cây từ 0.2% đến 4.0% (theo cơ sở trọng lượng khô). Các nguyên tố vi lượng được thiêu thụ với số lượng ít và hiện diện trong mô cây là vài phần triệu (ppm), trong khoảng từ 5 tới 200 ppm hay chưa tới 0.02% trọng lượng khô.

3) Ảnh hưởng của phân bón đến cây trồng

  • Có rất nhiều yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng phát triển, năng suất và chất lượng cây trồng như: Khí hậu, đất, giống, nước, sâu bệnh, môi trường, phân bón…trong số đó thì phân bón đóng một vai trò hết sức quan trọng.
  • Phân bón cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của cây trồng. Trong tất cả các loại phân bón đều có đầy đủ N,P,K hay các nguyên tố trung lượng ( Ca, Mg, S) và các vi lượng ( Fe, Cu, Mh, B, Mo…) cần thiết cho nhu cầu sinh trưởng của cây.

  • Phân bón là nguồn cung cấp dinh dưỡng chủ yếu cho cây trồng thông qua bộ rễ của cây, đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc quyết định năng suất của cây.

  • Phân bón giúp cây tăng sức đề kháng, tăng khả năng chống chịu các điều kiện bất lợi.
  • Nếu bón phân cân đối, hợp lý thì sẽ giúp năng suất của cây tăng cao, phát triển vượt trội không có hiện tượng mất mùa, hạn chế sâu bệnh hại, nâng cao chất lượng nông sản. Nhưng nếu bón phân không hợp lý thì cây sẽ phát triển không cân đối, cho năng suất thấp, chất lượng nông sản kém, sâu bệnh hại nhiều.

4) Đặc điểm các loại phân bón

Phân bón vô cơ hay phân bón hóa học (phân bón tổng hợp):

  • Phân bón vô cơ là những chất vô cơ hóa học có chứa từ một hoặc nhiều các nguyên tố dinh dưỡng cần thiết dưới dạng muối khoáng, được sử dụng để pha và bón trực tiếp vào nền đất để cung cấp dinh dưỡng nhằm thúc đẩy quá trình sinh trưởng và phát triển của các loại cây trồng.
  • Phân bón vô cơ thường được tổng hợp bằng quá trình Haber-Bosch để tạo ra các Amoni là sản phẩm cuối cùng. Amoni này được dùng như một nguyên cho các phân bón nitơ khác như: Amoni nitrat (NH4NO3), Amoni Sunphat (NH4)2SO4, Amoni Clorua (NH4Cl),…
  • Các sản phẩm cô đặc này có thể được hoà tan bằng nước để hình thành nên một loại phân bón lỏng.

Các vấn đề của phân bón vô cơ:

  • Cạn kiệt vi lượng khoáng chất: Nhiều loại phân bón vô cơ không thay thế các vi chất khoáng trong đất, đang cạn kiệt theo thời gian.
  • Bón quá liều có thể dẫn tới làm hư bộ rễ và gây hại thậm chí là làm chết cây.
  • Tiêu hao năng lượng: Việc sản xuất Amoni tổng hợp tiêu thụ khoảng 5% lượng tiêu thụ khí tự nhiên toàn cầu, khoảng gần 2% sản xuất năng lượng của thế giới.
  • Tính bền vững: Các loại phân bón vô cơ hiện được sản xuất theo các cách sẽ không thể diễn ra mãi, Kali và phosphor được khai thác từ các mỏ và nó có giới hạn. Các loại phân bón nitơ nhân tạo được tổng hợp bằng các nhiên liệu hoá thạch như khí tự nhiên, than là các nguồn tài nguyên có giới hạn.

Phân bón hữu cơ:

  • Là những loại phân bón có nguồn gốc hình thành từ chất thải động vật, lá và cành cây, thụ phẩm từ sản xuất nông nghiệp, than bùn hoặc các chất hữu cơ thải từ sinh hoạt, nhà bếp, nhà máy sản xuất thủy, hải sản…
  • Phân bón hữu cơ có chứa các chất dinh dưỡng đa, trung, vi lượng dưới dạng những hợp chất hữu cơ và được dùng trong sản xuất nông nghiệp.

Các lợi ích của phân bón hữu cơ:

  • Khi bón vào đất phân bón hữu cơ giúp cải tạo đất, tăng thêm độ màu mỡ, tăng độ tơi xốp phì nhiêu cho đất bằng việc bổ sung, cung cấp các loại vi sinh vật, chất mùn, chất hữu cơ cho cả đất đai và cây trồng.
  • Ngoài tác dụng làm gia tăng sản lượng và cung cấp dưỡng chất trực tiếp cho cây, phân bón hữu cơ còn có thể cải thiện sự đa dạng sinh học (tuổi thọ đất) và khả năng sản xuất lâu dài của đất và có thể là nơi lưu giữ phần lớn lượng carbon dioxide thừa.

Sử dụng phân bón hữu cơ trong canh tác nông nghiệp ngày càng quan trọng hơn khi nền nông nghiệp đang trong giai đoạn chuyển mình sang sản xuất an toàn. Vì vậy việc sử dụng phân bón hữu cơ thay cho phân bón hóa học bây giờ là một xu hướng tất yếu.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *